een mustread

Nepnieuws doet me altijd onmiddellijk denken aan mijn studententijd, waarbij ik het geluk had colleges te kunnen volgen bij niemand minder dan professor Walter Prevenier. Wie erbij was weet dat deze legendarisch waren, bomvolle zalen, muisstil, waarbij iedereen aan de lippen hing van professor Prevenier. Nu nog, na dertig jaar, blijven zijn colleges het onderwerp van gesprekken.

Afgelopen april heeft hij enkele gastlezingen gegeven, waarbij het bijna onmogelijk was om een zitje te reserveren. Hierbij maakte hij kritische beschouwingen over de huidige wereldpolitiek en natuurlijk ook hoe je het echte nieuws van het nepnieuws kan onderscheiden.

In dertig jaar tijd is de wereld enorm veranderd, er zijn heel wat mediakanalen bij gekomen, zoals onder andere social media. Ik was dan ook enorm benieuwd naar Nepnieuws, een overlevingsgids. Het boek werd geschreven door verschillende auteurs, allen met een verschillende achtergrond. Sytze Hiemstra is advocaat met specialisatie in het strafrecht, waaronder cassatie, jeugd- en economisch strafrecht. Daan Stremmelaar studeerde Geschiedenis en Pedagogiek. Nu werkt hij als onderzoeker bij een cliëntenorganisatie en verdiept zich daarnaast als buitenpromovendus in de sociale geschiedenis. Geschiedenis heeft hem geleerd dat geschiedenis iets is van alle tijden. Marc Wervelman studeerde meerdere jaren geschiedenis en volgde een groot aantal colleges filosofie. Na een loopbaan bij de Rijksoverheid schoolde hij zich om tot stresscounselor en complementair alternatief therapeut.

Nepnieuws, een overlevingsgids is een goed onderbouwd non-fictie werk. In een eerste deel zullen de auteurs definiëren wat nepnieuws is, en dit doen ze zeer diepgravend. Waarna ze gaan kijken waar al het nepnieuws vandaan komt, wie dit verspreidt en waarom. Daarna gaan ze analyseren waarom we als lezers en kijkers geloven in het nepnieuws en hoe we ons ertegen kunnen beschermen.

Ze hebben een zeer grondige research gedaan en hebben op elk detail gelet. Al hun standpunten en theorieën zullen zij bovendien staven aan de hand van bronnenmateriaal en verduidelijken aan de hand van heel wat voorbeelden. Als lezer word je ondergedompeld in een bad van nepnieuws.

Nepnieuws, een overlevingsgids is geschreven in duidelijk begrijpbare taal. Toch denk ik dat een boek beter geschreven wordt door één auteur. Een geoefend lezer haalt er toch steeds de verschillende schrijfstijlen eruit. Hiernaast miste ik het enthousiasme en de boeiende onderwerpen die professor Prevenier aanhaalde tijdens zijn collega’s. Niet alle voorbeelden die gebruikt zijn in Nepnieuws, een overlevingsgids zijn even interessant. Heel wat voorbeelden komen uit de Nederlandse media en zijn bij ons in Vlaanderen minder bekend. Misschien hadden de auteurs ietsje meer internationale voorbeelden kunnen aanhalen zodat ook Vlaamse lezers er meer voeling mee hebben?
Ook miste ik ergens een bibliografie aan het einde. Er staan wel heel wat verwijzingen in de ‘noten’ naar bronnenmateriaal, maar een bibliografie had een handig overzicht gegeven.

Dit allemaal neemt niet weg dat het een ontzettend interessant en hedendaags werk is, dat op een knappe en heldere manier geschreven is. Het is een dun boekje en is eigenlijk een must-read als we met zijn allen het nepnieuws willen bestrijden, want alleen dan kunnen we het een halt toeroepen. Ik scoor dit boek een 4 sterren.