Hartverwarmende autobiografie

Bart Moeyaert schreef een autobiografie naar aanleiding van een bezoek aan Parijs met zijn moeder in 1996. Het was zijn cadeau voor haar zeventigste verjaardag. Hij wou eigenlijk een boek schrijven over z’n moeder – en de mooie foto op de kaft schept ook die verwachting bij de lezer – maar het is meer een boek over zijn coming of age en de groei van zijn schrijverschap geworden. Vlot geschreven en entertainend en vooral ook heerlijk herkenbaar voor lezers van mijn generatie, zeg maar zestigers. Dus zeker een aanrader voor die groep.

Bart Moeyaert komt uit een groot katholiek gezin als jongste van zeven zonen. Wie Broere heeft gelezen is daarmee wel bekend. In deze roman is hij heel open over de strenge opvoeding door zijn vader. In die tijd was vader in veel families duidelijk het gezinshoofd en kwam moeder op de tweede plaats. Zo ook bij Bart waar zeven (!) jongens (!) groot gebracht worden. Uiteindelijk blijkt het vooral een warm nest te zijn geweest met een sterke familieband. Hij schrijft met warmte en nostalgie over het huis in de Karel Van Manderstraat ( bekend bij Bruggelingen) waar hij opgroeide.

Hij schrijft met veel warmte en inlevingsvermogen over zijn moeder. In Parijs beleeft ze de tijd van haar leven en laat ze doorschemeren dat ze eigenlijk een ander leven had kunnen leiden. Een leven van “de wereld zien” en een “carrière” hebben… De meeste vrouwen in de jaren ’50 van de vorige eeuw moesten al die dromen opdoeken toen ze in het huwelijksbootje stapten en huismoeder werden . Soms bleven ze worstelen met frustraties… Barts moeder geeft niet veel prijs – ook niet over de oorlogsjaren die ze meemaakte – maar Bart analyseert fijngevoelig haar gebaren, haar blikken en haar soms onverwachte tussenkomsten. De Parijsreis is de rode draad in de roman. Ook de moederlijke adviezen in de citaten uit de brieven aan Bart toen hij op kot zat aan het begin van een nieuw hoofdstukje zijn hartverwarmend. Waar is de tijd dat er lange brieven geschreven werden…

Ook de correspondentie van Bart met z’n vrienden en uitgevers komt ruim aan bod in dit boek. We zitten in de jaren 80 toen de meeste mensen nog geen computer hadden en er van internet nog lang geen sprake was. Dit gaat dan over het vroege debuut en de zoektocht naar erkenning enz. Naar mijn smaak zijn de citaten uit brieven soms wat te lang. Toch interessant om te zien hoe dat wereldje van schrijvers en uitgevers in elkaar zit: iedereen zoekt uiteindelijk erkenning, bekendheid en commercieel succes.

Boeiender vind ik de worsteling van Bart met zijn seksuele geaardheid als tiener en de problematische coming out thuis. In die tijd was het veel moeilijker dan nu om daarvoor ergens een klankbord te vinden. Het was gewoon taboe , zowel op school als thuis was het ondenkbaar om daarover te praten en bleven tieners met hun twijfels worstelen. Het gevolg is dat Bart “een ander leven” leidt dan het leven van “een ijverige student” dat zijn ouders geloven. Ook daarop slaat de titel van deze roman. Uiteindelijk vindt Bart Moeyaert met omwegen , onder meer in Parijs, zijn weg in Antwerpen.

Er is een soort raamvertelling in het begin en op het einde van het boek: Barts ouders zijn oud geworden en z’n vader wordt dement na een hersenbloeding . Uiteindelijk begint ook zijn moeder te dementeren en wordt ook zij opgenomen in een wzc. De broers beginnen met het leegmaken van het huis in de Karel Van Manderstraat. Hier komen nostalgie en warme jeugdherinneringen de kop opsteken. Ook dit deel is voor velen onder ons herkenbaar. Een hartverwarmend boek om te lezen!