Als een programmator in haar eigen boekje laat kijken: Ina Verrept over Lees Meer!

Wat werkt

Goed op voorhand in gang schieten, soms ook kort op de bal spelen én een portie geluk: ziedaar Ina’s formule om succesvol te programmeren. De vijver waarin gevist wordt is niet gigantisch groot en de voorgestelde data moeten ook passen voor de auteurs. Soms levert een afzegging een onverwachte kans op: zo kwam Tijl Nuyts vroeger dan afgesproken langs omdat een andere auteur verhinderd was. En laat net Tijl zich rond die tijd voor zijn debuutroman mogen kronen met de Boon literatuurprijs! Meteen ook een bewijs dat er zeker plaats is voor beloftevolle nieuwkomers, naast de publiekstrekkers die hun waarde al bewezen hebben.

Ina laat zich bij haar keuze adviseren door collega’s die aankopen doen, bezoekjes aan boekhandels, literaire bijlagen en de digitale ‘Boekenbank’ met titels van boeken die zullen verschijnen. Als alle andere criteria zijn afgevinkt – haalbaarheid, kwaliteit en evenwicht voorop – beslist uiteindelijk haar gevoel: is het een boek dat een interessant gesprek kan opleveren? Kan de auteur leuk, boeiend of aangrijpend vertellen? Want daarmee staat of valt het hele interview.

Veel fans

Wie niet helpt kiezen, maar zeker een dragende rol speelt in het hele gebeuren is VRT-gezicht Ann De Bie. Zij duikt in de drie boeken en bepaalt op basis van haar leeservaring de line-up van de interviews. Als ze bij het voorgesprek een mooie klik opmerkt tussen de auteurs, dan weet ze die handig uit te buiten. Haar positieve uitstaling doet de rest. Ook de schrijvers waarderen haar aanpak, daarom komen ze ook allemaal graag naar Lees meer! Interviewers durven hun boeken ook wel eens niét gelezen hebben.

Komen proeven

Omdat literatuur altijd wel een duwtje in de rug kan gebruiken, is Ina vast van plan om met Lees meer! in het literaire vaarwater te blijven. De drie jaarlijkse events kunnen rekenen op een heel trouwe aanhang. Een publiek van ervaren lezers, altijd hongerig naar meer, dat is een zegen. Met mondjesmaat spreekt Lees Meer! ook een nieuw publiek aan: de mond-aan-mondreclame doet haar werk en meer en meer mensen vinden hun weg naar het Concertgebouw, al moeten ze soms een drempel over. De samenstelling van het publiek schuift bovendien sowieso op, samen met de auteurs en de titels die aantreden. Zo trok Carolina Trujillo nieuwe mensen aan met haar uitgesproken engagement voor natuur en dier en bracht nieuweling Tijl Nuyts zijn aanhang mee. Ook de jeugdige Jana Anthonissen bereikte, alleen al door haar werk als columniste, een eigen publiek. Daarom is de kruisbestuiving tussen ervaren en jongere collega’s zo belangrijk: bij de programmatie borrelen als vanzelf frisse ideeën naar boven.

Lezen loont

Ina is kunsthistorica van opleiding, en als ze leest, ziet ze verhalen graag als filmbeelden voor haar oog verschijnen. Lezen biedt voor haar troost en hoop in tijden waarin onheilspellende nieuwsbeelden ons dagelijks overspoelen. En al speelt een verhaal zich af ver weg van je eigen wereld en zijn de levens zo anders dan het jouwe, er is de herkenning, het gevoel wat het betekent om mens te zijn en dezelfde ervaringen te delen. En er is natuurlijk ook de schoonheid van taal.

Passie en plezier

Die leeslust aanwakkeren, daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen. Een goed aanbod is de beste garantie dat jonge lezers de smaak te pakken zullen krijgen. In bibliotheek De Garve, waar Ina filiaalhouder is, wordt dan ook actief ingezet om hen weg te leiden van de clichés waar ze meestal naar grijpen en hen eens met andere boeken te confronteren. Ook enthousiaste leerkrachten kunnen hun liefde voor lezen doorgeven en hun klassen van zoveel mogelijk laten proeven. Leren lezen mag geen opdracht zijn om tegenop te zien, integendeel. Een kleine anekdote waar ze nog om moet glimlachen: een van haar vroegere leerkrachten Frans in het secundair gebruikte het zelfs als wapen: “Als jullie nu niet zwijgen, ga ik een les over literatuur geven!”

Herbekijken kan

Een bijzonder ontroerend interview was voor Ina dat met Jaap Robben, auteur van Schemerleven. De man praat heel mooi, en het werd een heel gevoelig gesprek, zonder melig te worden. Ook Carolina Trujillo, auteur van De instructies, liet een onuitwisbare indruk na. Haar grenzeloze engagement en haar uitgesproken gevoel voor humor gaven de doorslag om haar uit te nodigen. Er was de bewogen reis vanuit Amsterdam, met haar hondje dat alles meemaakte, tot het optreden in de kamermuziekzaal toe. Daar vertelde ze vol vuur over haar boek, een spetterend pleidooi om geen dieren meer te eten. Niet met het vingertje, maar met een kwinkslag.

Hardop dromen

Bovenaan op de bucketlist van Ina staat Amélie Nothomb, de Franstalige schrijfster die afwisselend in Parijs en Brussel woont en werkt. Nothomb betreedt zelden de Belgische podia en is dus wel ‘hard to get’. Mocht er meer ruimte zijn voor internationale auteurs, dan wil ze heel graag de Spaanse auteur Jesús Carrasco op de interviewstoel, alsook de Schotse Douglas Stuart.
Ina staat verder open voor genres die de reeks nog niet hebben gehaald. Auteurs van graphic novels zijn bijvoorbeeld nog niet langsgekomen, al verbeelden zij vaak schitterend de tijdsgeest, in woord en beeld. Voor haar kan gerust ook aan het concept gemorreld worden. Waarom niet eens een link leggen met andere kunstuitingen? Peter Terrin bijvoorbeeld is naast auteur ook fotograaf. In de volgende Lees Meer! op 14 juni zal het dus ook gaan zijn recente fotoboek. Auteurs samen met hun vertalers aan het woord laten, of vertalers onder elkaar… ook dat zint de programmator wel.

Tot dan

Liefhebbers van literatuur kunnen ondertussen blijven genieten van de succesrijke formule in hun zondagvoormiddagse bubbel. Na de interviews kan wie dat wil zijn boeken laten signeren en een praatje slaan met de auteurs. Dieper voldaan kunnen zij het Concertgebouw niet verlaten: omwille van de verbindende kracht van literatuur, jazeker, maar ze deelden ook een ervaring. Die is helemaal toe te schrijven aan de wonderbaarlijke chemie tussen interviewster, auteur en publiek. En van een programmator die daar achter de schermen behendig aan sleutelt.

Tekst: Charlotte Hardeman
Foto Ina Verrept: Femke den Hollander
Foto's Lees Meer!: Dieter Tanghe