Een boek lezen in een andere taal kan waardevol zijn

Ik hoorde dat het lezen van boeken een belangrijke rol speelt in het leren beheersen van een taal. Maar klopt het wel dat het lezen van een boek en leren van een andere taal elkaar beïnvloeden? Bij wie kon ik dit beter aftoetsen dan enerzijds bibliotheekmedewerkster Dominique Mortier, die samen met collega Yasmien verantwoordelijk is voor de afdeling anderstalige boeken in de Openbare Bibliotheek Brugge en anderzijds de vakleerkrachten Taal van het SNT Brugge.

Alhoewel in Brugge heel wat verschillende talen gesproken worden, probeert de bibliotheek het aanbod anderstalige romans voor volwassenen te beperken tot Engels, Frans, Duits, Spaans en Italiaans, aldus Dominique Mortier. Engelstalige boeken worden het meest ontleend. Anderstalige boeken zijn beschikbaar in hoofdbibliotheek Biekorf en in de vier grote filialen (Daverlo, Sint-Andries, De Zorge en Xaverianen). De titels worden gekozen op basis van recensies, nieuwsbrieven en suggesties van lezers. Anderstalige boeken worden enkel in de oorspronkelijke taal aangekocht.

‘Je moet de taal en de cultuur genoeg kennen om het kaf van het koren te kunnen scheiden,’ vertelt Dominique nog. En dat brengt ons precies bij de specialisten op dit gebied, de leerkrachten Taal van het SNT. Dus kroop ik in mijn pen en stelde hen enkele vragen.

Worden er in de klas samen met de studenten boeken gelezen in de taal die ze studeren?

Dit verschilt van leerkracht tot leerkracht én van het taalniveau van de studenten. Er is in het SNT een paar jaar terug een boekenclub geweest waarin anderstalige boeken gelezen en besproken werden, maar die bestaat nu niet meer. In de hogere jaren werd er vroeger wel klassikaal een boek gelezen, maar dit wordt nog zelden gedaan omdat veel studenten dit te moeilijk vinden en niet zo graag doen, merkt Tilde Lauriks (vakleerkracht Italiaans) op. Er worden wel boekentips gegeven en boeken uitgeleend aan de studenten. Soms wordt er geen boek, maar wel boekfragmenten gelezen.

Bij Monica Blanco, leerkracht Spaans, zijn er verschillende leesinitiatieven. Er zijn de Primeras Lecturas, waarin Spaanse teksten en verhalen worden gelezen en besproken. Er was ooit een boekenclub en nu wordt er soms klassikaal een boek gelezen als cursisten en de leerkracht dit interessant vinden.

De cursisten worden ook aangemoedigd om naar de Biekorf te gaan of er worden onderling boeken uitgeleend. Er is op campus ook een minibibliotheek.

Wat is de meerwaarde voor studenten van het lezen van een boek i.f.v. het leren van een taal?

Bij het lezen van een boek leer je veel nieuwe woordenschat, minder gebruikelijke uitdrukkingen, nuances en woordspelingen. Je herhaalt en fixeert eerder geleerde woorden. De taalvaardigheid verhoogt. Grammaticale structuren worden duidelijker. Blijkbaar leren wij 70% van de woorden die we kennen en onthouden via het lezen. Je wordt ook ondergedompeld in de cultuur, geschiedenis, gewoontes en mentaliteit van een land. Dit is belangrijk om een taal écht te begrijpen. Doordat je je bij het lezen van een boek langer moet concentreren wordt de vertrouwdheid met de taal groter. Het helpt je om een taal beter te leren beheersen.

Hoe lees je een boek in een andere taal? Leestips?

Het is belangrijk om te beginnen met gemakkelijke boeken, zodat je niet te veel woorden hoeft op te zoeken, niet gefrustreerd raakt en zo het leesplezier behoudt. Vaak worden de meeste woorden opgezocht bij het begin van het lezen van een boek en worden later alleen nog de woorden opgezocht die echt bijdragen tot het begrijpen van het verhaal. De moeilijkheidsgraad kan je geleidelijk verhogen.

Een tip is ook om het boek eerst in het Nederlands te lezen, zodat je de samenhang en de personages van het verhaal al mee hebt, waardoor je je beter op de taal kan concentreren.

Hoeveel van de studenten lezen regelmatig een anderstalig boek?

Bij de cursussen Italiaans leest 33% regelmatig een Italiaans boek. Het percentage ligt iets hoger in de hogere jaren. Bij de cursus Spaans ligt dat gemiddeld rond de 27%.

Informeert u de studenten over de afdeling anderstalige boeken in de bibliotheek?

Ook hier hangt het weer af van leerkracht tot leerkracht. Het hangt soms samen met het feit of de leerkracht zelf een lezer is en van literatuur houdt of niet. Andere leerkrachten stimuleren dit consequent.

Een laatste vraag: bent u bereid een leeslijst door te geven aan de bibliotheekmedewerkers om suggesties te doen qua boekenaankoop in jouw vakgebied?

Hier is iedereen het over eens. Elke leerkracht wil met veel plezier tips geven of een leeslijst bezorgen aan de bibliotheekmedewerkers. Er zijn ook taalleerkrachten die ‘native speakers’ zijn en dus heel goed op de hoogte zijn van de recente literatuur in hun land van herkomst.

Sommige leerkrachten merken op dat ze soms een bepaald boek echt missen in de collectie, maar over het algemeen heerst er een grote tevredenheid over het aanbod van anderstalige boeken in de bibliotheek.

Het is duidelijk dat de vakleerkrachten taal van het SNT zeker een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de boekenkeuze van de afdeling anderstalige boeken in de bibliotheek. En anderzijds kunnen zij van hun kant misschien alle studenten informeren over het mooie aanbod anderstalige boeken in de bibliotheek.

Alleen maar win-win toch? Krijg je ook geen zin nu om je eens volledig onder te dompelen in een anderstalig boek en te reizen in je hoofd? De bibliotheek verwacht je met open armen.

Bienvenue, Wilkommen, Welcome, Benvenuto, Bienvenido!

Tekst: Griet Deconinck

Met dank aan Dominique Mortier en de bereidwillige medewerking van de taalleerkrachten van het SNT Brugge: Tilde Lauriks vakleerkracht Italiaans, Aurora Capizzi, Griet Ostyn, Beatrice Rindone (leerkrachten Italiaans) en Monica Blanco (leerkracht Spaans).