Op de koffie bij Marieke De Maré, lesgever opleiding 'Schrijver' aan het Conservatorium
Het tweede schooljaar van de opleiding ‘Schrijver’ aan het Conservatorium Brugge is afgelopen september opnieuw van start gegaan. Met groot succes, want de opleiding heeft een lange wachtlijst. Het is dus eens tijd om de balans op te maken én het succes te onderzoeken. En hoe kan dat beter, dan met Marieke De Maré, verantwoordelijke en enige docent van deze nieuwe schrijfopleiding.
Met een latte erbij, was het een plezier voor het oor en balsem voor de geest om anderhalf uur te mogen luisteren naar en te praten met de begeesterde schrijfster, docente, scenarioschrijfster, ex- co- stadsschrijfster en te genieten van haar heerlijk mooie Nederlands.
Mijn voorbereide vragen kwamen als vanzelf aan bod in haar enthousiaste verhaal, alsof ze stiekem even op mijn lijstje gekeken had. Ik liet de vragen los en luisterde. Luister je mee naar haar verhaal?
De opleiding
De schrijfopleiding kan zes jaar lang gevolgd worden. Maar evengoed kan je één jaar langs komen om wat kneepjes van het vak te leren.
De lessen gaan door op maandagvoormiddag en op drie tijdstippen op woensdag. Marieke vond een mooie cursuslocatie in het Guido Gezelle-museum, waar er aparte schrijfhoekjes voorzien zijn en de prachtige tuin een inspiratiebron op zich is.
In de cursus wordt er geen onderscheid gemaakt tussen beginners en gevorderden. Iedereen komt om te leren, kunnen en mogen schrijven en emoties te verwoorden.
Een cursus of handleiding is er niet. Poëzie en proza komen allebei aan bod in de cursus.
Elke les staat op zich. Tijdens de les wordt een opdracht of oefening gegeven (waarin de verschillende technieken en doelstellingen verweven zitten) waarmee iedereen aan de slag gaat. Marieke voelt na zoveel jaar ervaring in het lesgeven intuïtief aan wat de groep precies nodig heeft. De zintuigen gebruiken, het juiste gebruik van de tijden, het perspectief van de personages, het decor en de setting komen in de oefeningen aan bod. En uiteraard alle tools die je nodig hebt om te kunnen schrijven.
Daarnaast kan er ook thuis vrijwillig gewerkt worden aan een persoonlijke opdracht waar drie keer per jaar feedback op wordt gegeven.
Marieke probeert om diverse creatieve bronnen te gebruiken als basis voor de oefeningen. Er komen kunstenaars of schrijvers langs, er wordt een filmfragment bekeken, een tentoonstelling of lezing bezocht.
Er wordt niet gefocust op het uitgeven van een boek, alhoewel enkelingen zich daar aan wagen en dan kunnen rekenen op wat persoonlijk advies.
De docente
Marieke ziet zichzelf als inspireerder en enthousiasmeerder van al dat prille of soms ook reeds mature schrijftalent. Leren van elkaar is essentieel in de feedback. Alles wat geschreven is wordt ook voorgelezen. Het creatieve en literaire proces in de studenten aanwakkeren staat centraal.
Marieke spreekt over ‘personages’ en niet over ‘persoonlijke verhalen’.
Als docente van een opleiding die zoveel met emoties werkt moet Marieke voor zichzelf duidelijke grenzen afbakenen tot waar de begeleiding reikt.
De studenten
Die variëren van jong tot ouder, van mensen die beginnen te schrijven tot zij die tonnen ervaring hebben. Van hen die het metier willen leren tot hen die eerder therapeutisch schrijven. Maar een ding is alvast zeker: iedereen komt voor het plezier van het schrijven.
Belangrijk voor de studenten is om te beseffen dat ze het zelf zullen moeten doen. Er worden hen tools aangereikt om zelf aan de schrijfervaring te bouwen. Er is geen typisch schoolse opleiding.
Door de vele jaren ervaring kan Marieke de studenten al vlug inschatten. Het is snel duidelijk of iemand echt talent heeft en dit wordt dan ook benoemd door zowel docente als medestudenten.
De feedback en begeleiding
Vanaf de eerste les wordt duidelijk gemaakt wat studenten kunnen verwachten en waar de grenzen van de feedback liggen. Dit ter bescherming van zowel docent als student. Meteen wordt ook mee gegeven dat schrijven bloed, zweet en tranen kost en vooral veel, veel tijd. En laat net de tijd iets zijn wat vele studenten denken niet te hebben. Maar doorheen het schooljaar blijkt dat mensen erin slagen om tijd te creëren omdat schrijven hen zoveel voldoening geeft, tot zelfreflectie leidt en iets losmaakt binnenin.
Individueel, met zachte hand, met beelden en symbolen wordt er bijgestuurd. Net als in de boeken van Marieke is er is veel witruimte, ruimte voor de student om na te denken en te zoeken naar de eigen stijl en literaire stem.
Er is heel veel gevoel, tact en intuïtie nodig om iedereen op de juiste manier te begeleiden. Voelen wat elk van de studenten nodig heeft om stappen te zetten en te groeien in de individuele literaire vaardigheden. Er worden veel ‘stofjes tot nadenken’ aangeboden om tot de juiste zelfreflectie te komen. Het ‘zorgende’, psychologische aspect is bij het coachen nooit ver weg.
Feedback in termen van ‘goed’ of ‘niet goed’ wordt nooit gegeven.
Na elke les volgt er een ‘Woordje van Marieke’ waarin beknopt wordt samengevat wat er in de les aan bod kwam en welke opdracht er die week was. Zo kan wie afwezig was tot nog bijbenen en de opdracht eventueel thuis maken
De toekomst
De opleiding boomt. Er is een wachtlijst en wellicht volgt er uitbreiding in de toekomst. Als er extra docenten zouden komen is het noodzakelijk dat die op dezelfde golflengte qua aanpak en begeleiding zitten. Er is ook het idee om samen te werken met andere afdelingen van het conservatorium (muzikanten, verhalenvertellers, dramastudenten). Dus letterlijk toekomstmuziek. Wie weet komt er in de verre toekomst ooit een heuse schrijfacademie?
De evaluatie
Er was reeds zes jaar ervaring met de schrijfopleiding in Torhout, dus is het eerste schooljaar vlot verlopen. Waar er vorig schooljaar in een grotere groep werd les gegeven, wordt er in het nieuwe schooljaar met groepen van zeven studenten gewerkt. Wat Marieke meenam na het eerste jaar was vooral het afbakenen en nog beter bewaken van eigen grenzen.
Het laatste woord
Marieke besluit op de vraag ‘Waarom zou iemand deze opleiding moeten volgen?’ met de mooie woorden:
‘Het volgen van de opleiding is voor iedereen een cadeau, het is zelfontplooiing, zelfreflectie, meditatie en yoga tegelijk in een cursus. Schrijven is als schilderen of beelden maken. Je begint met een eerste woord, een eerste stip, een eerste schets. Je corrigeert, je geeft emoties weer. Je creëert.’
Dankjewel Marieke voor het boeiende gesprek.
Ik krijg nu al zin om me in te schrijven…. Op de wachtlijst. Helaas.
Tekst: Griet Deconinck
Foto: Femke den Hollander
