Griekse tragedie in een steengroeve in Syracusa
Helden zonder glorie
Ferdia Lennon
Griekse tragedie in een steengroeve in Syracusa
412 v. Chr. Twee vrienden staan aan de rand van een steengroeve in Syracuse, waar duizenden Atheense krijgsgevangenen bezwijken onder de hitte en het gebrek aan voedsel en water. Onverwacht is de invasie van Sicilië een beschamende nederlaag geworden voor de Atheners.
Gelon en Lampo, allebei berooide pottenbakkers die hun werk verloren. Ze kijken neer op de kermende vijand. ‘We gaan ze eten geven’, beslist Gelon. Lampo knikt. Zes geitenleren zakken, vier met water, twee met wijn, een pot olijven en twee blokken stinkkaas van Lampo’s moeder. Dat moet nu even genoeg zijn. Ook een vijand mag je niet onmenselijk later roosteren in de zon, vinden de twee vrienden.
En dan heeft Gelon een idee. Hij is een enorme fan van Euripides. ‘Het is niet omdat hij tot de vijand behoort, dat ik zijn kunst niet kan beminnen’, vindt hij. ‘Wij gaan theater spelen. Medeia,’ beslist hij. ‘Wie van de Atheners regels van Euripides kan declameren mag meedoen. En krijgt een extra portie olijven en wijn.’
Een waanzinnig idee!
Welke van die bijna-doden kan en wil dit? Aarzelend komen enkelen toch naar voor, met rinkelende ketting. Lampo ontdekt Paches in een grot, de ideale persoon om Jason te spelen. Hij kent de rol van Jason en …hij heeft ook groene ogen, net als Jason in het stuk. Lampo kan hem overtuigen. Gelon krijgt ondertussen met veel moeite een koor bijeen. Aarzelend wordt de groep gevormd. En dan vinden ze een groepje kinderen, zij zullen als hulpjes meer doen dan alleen materiaal aanslepen.
Gelon en Lampo regisseren. Het theater groeit.
Voor het zover is dat ze kunnen optreden, komen Gelon en Lampo nog kleurrijke figuren tegen. Een excentrieke zakenman, een gewillige kleedster, dat groepje kinderen, de harde Biton met de knuppel. Maar vooral de slavin Lyra. Lampo wil en zal haar bevrijden!
Een ongelooflijk verhaal, dat je best twee keer leest. De eerste keer gaat het vanzelf, je wil meer weten over die twee onafscheidelijke vrienden en hun waanzinnige idee. Maar vooral over wat er in mensen omgaat. Vriend en vijand. Wie kan je vertrouwen? Wie niet? Kan je vergeten en vergeven? Hoe loopt het af met die twee heel verschillende pottenbakkers en al wie in hun buurt komt?
Eigenlijk wil je ook meer opzoeken om de finesses van de geschiedenis op te frissen. Maar dat kan bij een tweede lectuur. Want het is de moeite om dit verhaal dat zich afspeelt in het verre verleden nog eens te toetsen aan de huidige tijd. En de interactie tussen die twee prachtige figuren in dit wervelend verhaal nog eens mee te maken.
Tussen haakjes: dit is het debuut van een Ierse historicus die er zeven jaar aan gewerkt heeft en door zijn origineel onderwerp, zijn mix van humor, harde realiteit en tederheid in een heldere taal al meteen heel wat prestigieuze prijzen won.
Lieve Hoet
