Het schoonste wat er is

Felix Timmermans schrijft met een intense, poëtische kracht die niet loslaat. Zijn Boerenpsalm zuigt je naar de versgeploegde modder, werpt de geur van verse koemelk in je gezicht en maakt het harde, onverzettelijke boerenleven met al zijn rauwe realiteit voelbaar. Je volgt het lot van boer Wortel, die kampt met het ongenadige bestaan op het platteland en met zichzelf. Wortel is een haast naamloos figuur die in de ik-vorm spreekt tot een onbekende toehoorder. Hij vertelt resoluut op elke bladzijde hetzelfde verhaal, maar verveelt daarbij geen moment. Het boerenleven, zo vertelt hij keer op keer, is een aaneenschakeling van ellende, maar tegelijkertijd het schoonste wat er is.

In dit rauwe bestaan is de allegorie op het mensenleven onmiskenbaar. Naast de alomtegenwoordigheid van God, die vandaag geen hoofdrol meer speelt, houdt deze roman stevig stand tegen de pletwals van de moderniteit. Het leven werpt in elke eeuw dezelfde heuvels op van pijn, verdriet en onvervulde verlangens waar geen van ons aan ontkomt. Wortels verhaal leest daarom als een modern evangelie over leven, dood, ziekte, gezondheid, vrijheid, geknechtheid, liefde en vijandschap. Zijn innerlijke worstelingen houden je in hun greep en nagelen je met de voeten aan de grond, vaak door herkenning meer dan door compassie.

Verwacht geen levendige personages of onverwachte verhaalwendingen. Boer Wortel vertelt zijn verhaal met een serene, rustige toon die bij vlagen voorspelbaar is, maar even vaak humoristisch. Zijn relaas helpt ‘aarden’, zoals men dat tegenwoordig zo modieus zegt. Wie de psalm leest, krijgt het gevoel naar muziek te luisteren, waarbij de coupletten op de eerste en de laatste bladzijde de mooiste van het hele boek zijn.

Deze hernieuwde uitgave werd voorzien van een keurig voorwoord door Bart Van Loo en prachtige illustraties. Voel u daarom gezegend om deze kleine tip: neem Boerenpsalm ter hand, begin met die eerste bladzijde, en ga met de voeten in de vers geploegde modder staan. Het is het schoonste wat er is.