Een vrolijke, tedere ontmoeting van twee werelden.

In de winterse revalidatie-leesstoel(2)

Na de vernieuwde kennismaking met Jonas Jonasson was ik er nu wel van overtuigd dat humor het sleutelwoord voor mijn tijdelijk falende concentratie was.

Benieuwd of dit ook zou gelden voor de volgende roman: Britt-Marie was hier (2015) van Fredrik Backman, een van mijn favoriete auteurs. Ik tip enkele titels: De man die Ove heet (2013), Oma heeft me gezonden om te zeggen dat het haar Spijt (2015) En elke ochtend wordt de weg naar huis steeds langer (een ontroerend verhaal rond dementie) (2017), de trilogie over Björnstad ( 2022- 2024) en andere inspirerende, fantasierijke, humorvolle en ook tedere romans.

En weer was ik verloren. Voor ik het goed en wel zelf door had, had ik al papier en potlood bij me en zat ik te noteren. Niet om mooie zinnen, woorden, uitdrukkingen te noteren, daar is er bij Backman nooit een gebrek aan, maar wel om de verrassende en prachtige evolutie van de hoofdpersoon te volgen.

Britt-Marie, 63, is volgens haar dominante man Kent een zeurkous en sociaal incompetent. Hij bespot haar, bedriegt haar en bepaalt haar leven zo erg dat ze zichzelf volledig uitschakelt:‘ Dat is ze gewend. Daar raak je aan gewend als je je hele leven in dienst van iemand anders stelt.’(p.60)

Als tegenwicht verliest ze zich in een opperste routine: het bestrijden van rommel, de fanatieke zorg voor correcte besteklade, alle (vermeende) vuiligheid, smerige ramen en onfrisse matrassen die ze met specifieke sproeistof, dweil en carbonaat in de hand bestrijdt.

Waarom? Dat komen we geleidelijk aan te weten. Veel heeft te maken met haar verleden, met een zelfopgelegd schuldgevoel na de dood van haar zusje Ingrid, van wie ze als kind altijd in de schaduw stond. Ingrid vertegenwoordigt ook Britt-Maries grote droom: ooit met haar samen naar Parijs te gaan.

In haar huwelijk is ze bovendien zo eenzaam dat ze zelfs huilt in een handdoek opdat het niemand, en zeker haar man Kent niet, zou storen.

Het klinkt triest, zo onvatbaar en hopeloos dat je Britt-Marie bij de arm wil nemen en door elkaar wil schudden, tot je merkt dat dit helemaal niet nodig is.

Britt Marie neemt namelijk zelf het heft in handen. En dan lees je verder met een nieuwsgierige glimlach en de duim omhoog..Ze verlaat haar man, in de hoop dat hij haar eindelijk zal zien en haar wellicht zal missen, want ze wil eigenlijk geen verandering in de routine van haar leven.

Ze meldt zich aan bij het arbeidsbureau. Daar belaagt ze telefonisch én met dagelijkse kloppen op de deur een hopeloos zuchtende medewerkster. Hilarische gesprekken levert dit op, vooral omdat Britt-Marie in al haar onschuld zo nuchter blijft, en zelf niet beseft hoe ze zich opdringt. Uiteindelijk wordt ze naar het nagenoeg uitgestorven dorpje Borg gestuurd, als verantwoordelijke voor het verloederde jongerencentrum. Daar ziet ze het in eerste instantie als haar taak om de overgebleven ‘onbeschaafde’ jongeren orde, regelmaat en netheid bij te brengen.Ook dit levert hilarische toestanden en gesprekken op. Bovendien, de jongeren leven van ‘voetbal’, en Britt-Marie haat voetbal…

Naarmate je verder leest, voel je hoe Britt- Marie in de contacten met de kinderen en de enkele overgebleven volwassenen tot haar eigen verbazing ‘sociaal competent’ wordt, hoe ze zich willens nillens integreert in het dorp, hoe ze zelfs ongewild voetbalcoach wordt. Af en toe veroorlooft ze zich zelfs een grapje, en dat besef is ‘een nieuw en fijn gevoel’.

De band met de kinderen Vega, haar broertje Omar en hun grote, zorgende broer Sami groeit. Door hen, en ook door andere bijfiguren, verzeilt Britt-Marie in grappige, en ook tedere situaties.Op de kaft symboliseren Britt-Maries handtas en de voetbal, plus een toeziende rat, de toenadering tussen de twee werelden in het boek. De rode stip, naast het schuingedrukte HIER, Borg dus, spreekt boekdelen: Britt-Marie werd gezien, werd geliefd:‘Britt -Marie was hier.’Ik heb 2 dagen lang met haar meegeleefd, gesupporterd, met een glimlach en plezier situaties en gesprekken gevolgd, en genoten!Mijn zeurende knie werd het zwijgen opgelegd en mijn concentratie kreeg een nieuwe boost.Britt- Marie was ook hier!!!

In boekenvriendschap, jet