Een doorbijter, maar je wordt beloond.

Kan een taal spreken voor je alle woorden begrijpt? Het overkwam me toen ik aan dit boek begon. De literaire taal wemelde van mij onbekende woorden, en toch was ik al bij voorbaat gefascineerd door de schoonheid van de inhoud die erachter lag: een poëtische beschrijving, een diepe gedachte, ...
Maar er was nog meer ongewoons aan deze lectuur. Allerlei zaken zaaien voor verwarring: Sofia groeit op bij haar grootouders die haar onder een strict regime plaatsen, haar vader, een bibliothecaris, leeft ondergedoken en is nog maar een schim van zichzelf, haar oma zwijgt als een graf… Het meisje krijgt hallucinaties en belandt met onverklaarbare pijn in het ziekenhuis; Daniel, een haar onbekende jongen die daar herstelt, blijkt haar naam te dragen. Een ijverige priester, een onnoemelijk wrede kolonel, een getroubleerde dokter, een heldhaftige vrouw uit een bordeel, ... de intriges stapelen zich op, zonder dat je snapt wat er aan de hand is – de materie lijkt complex en het perspectief ligt dan ook nog eens bij de twee jonge tieners. Al wat je kunt doen is dus alle scènes goed opslaan, want in de laatste honderd bladzijden grijpt de auteur je bij de strot en onthult ze de ware toedracht. Geen enkele vraag blijft onbeantwoord: we zijn in Galicië, midden in de nasleep van de Spaanse burgeroorlog. De jacht op de vermaledijde communisten woedt voort - de parallellen van de strijd van de Nazi’s tegen de Untermenschen en de praktijken van de ‘Engel des doods’ liggen voor het grijpen. Heel wat scènes spelen zich af in het labyrintische interieur van het Hospital Real de Santiago, waar onnoemlijke wreedheden aan het licht komen. Dat die tegen kinderen werden begaan maakt het alleen maar schokkender.
Een kritisch en onthutsend verhaal dus, dat wortelt in de realiteit, maar daar ook heel persoonlijke ervaringen in vermengt, zoals blijkt in het nawoord van de auteur, een master in de politieke wetenschappen. Toch brengt ze dit verhaal niet zonder hoop: het toont ons hoe kranig kinderen en jongeren zijn, hoe vasthoudend in hun zoektocht naar liefde en waarheid, en hoe verbeelding voor hen levensreddend kan zijn.
Je eindigt deze lectuur met een brok in de keel. En historisch en menselijk wijzer dan voorheen.