The real housewife of Egypt
“Ik heb niemand doen huilen, ik heb de naakten kleren gegeven, ik heb de dorstigen gelaafd, de hongerigen gevoed, ik heb het vee niet mishandeld, ik heb geen leugens verteld, ik heb niet gestolen.”
Die mooie woorden staan niet in de Bijbel, maar in het Egyptische dodenboek. Veel ouder dan de christelijke tegenhanger, mooier geschreven en moreel ietwat rechtlijniger. In de beroemdste passage komt de ziel van de overledene voor de god Osiris en 42 goddelijke rechters. Daar moet hij zweren dat hij tijdens zijn aardse bestaan geen zonden heeft begaan. Als de rechters zijn overtuigd, volgt de daadwerkelijke test: het hart van de overledene wordt op een weegschaal gelegd. Als de weegschaal in balans is, was de belijdenis oprecht en mag de ziel naar het eeuwige paradijs. Hoera!
Waarom dit geschiedenislesje? Om te illustreren dat het oude Egypte meer is dan de iconische monumenten, mummies en farao’s. Egyptenaren konden mooie dingen bouwen, maar waren nog veel beter in ernstige ideeën bedenken over het goede leven. Met De wereld van de farao’s biedt egyptoloog aan de KU Leuven Marleen Reynders een bijzonder toegankelijke kennismaking met het Egyptische denken en leven.
Wie haar boek leest voelt de warme gloed van nederigheid en herkenbaarheid over zich neerdalen. Vijfduizend jaar geleden zaten mensen over exact dezelfde dingen te tobben als wij: macht, liefde, religie, ambitie, de dood en het eeuwige leven. Toegegeven, naar leven na de dood zijn we vandaag niet meer op zoek, maar je kan aardig wat zelfhulpboeken terugvinden die een zéér lang leven beloven. Wie denkt daar nooit over na?
Reynders neemt daarnaast de lezer mee door de lange faraonische geschiedenis, met bijzondere aandacht voor markante figuren als Hatsjepsoet, Achnaton, Ramses II en de kleppers die we allemaal kennen: Toetanchamon en Cleopatra. Cleopatra blijkt een zodanige dramaqueen dat we haar voortaan ‘The real housewife of Egypt’ mogen noemen.
Je weet niet waarom, maar je kan niet anders dan fascinatie voelen voor de Egyptische ideeënwereld en haar hoofdpersonages. Egypte komt naar voren als zeer menselijk en begrijpelijk, maar tegelijk ver van ons verwijderd. Daardoor heb je het gevoel dat je nog altijd iets kan bijleren. En dat heeft Reynders mooi bewezen.
