Karel V
Ik was tien en logeerde bij mijn grootouders op een stokoude boerderij. Zoals alleen kinderen dat kunnen wanneer ze zich vervelen, begon ik te snuisteren in de oude, stoffige kasten van oma en opa. Meestal leverde dat niets op dat me kon boeien, maar die dag had ik geluk. In een rommelige schuif lag iets wat ik niet had verwacht.
Het was rond. Zilver. Glimmend. En vooral: oud.
Een munt! En duidelijk geen oude Belgische frank. Op de voorzijde stond een man die ik niet kende. Een fiere figuur, met de borst vooruit, geharnast en gewapend met zwaard en rijksappel. Hoe die munt in die lade beland was? "Ooit gevonden in de moestuin," wisten mijn grootouders te vertellen. "Daarna opzijgelegd en eigenlijk nooit meer naar gekeken."
De identiteit van de elegante krijger? Ik had geen flauw idee. "CAROLUS", luidde het opschrift, met daarachter "D ·G · ROM · IMP · HISP · REX". Codetaal. Pas na lang speuren kon ik de boel ontcijferen: Carolus Dei Gratia Romanorum Imperator Hispaniarum Rex. Kort gezegd: Karel, keizer van een kwart van de wereldbol. Ik wist het nog niet, maar mijn fascinatie voor de man op de munt was geboren en ging nooit meer verdwijnen.
Biograaf Vincenzo De Meulenaere slaagt er met zijn boek in om Karel V zodanig tot leven te wekken dat hij volledig geharnast uit de bladzijden lijkt te springen. Achter zijn indrukwekkende titels zat geen almachtige vorst die alles onder controle had. De keizer komt naar voren als een handige en vaak sluwe politicus die voortdurend moest laveren tussen machtige tegenstanders, religieuze conflicten, oorlogen, opstanden, maar vooral een chronisch gebrek aan geld. Hij was doorgaans blut.
Minstens even boeiend is de aandacht voor de mens onder het harnas. De Meulenaere vertelt heerlijk over Karels merkwaardige geboorte in een Gentse latrine, zijn jeugd in Brabant, zijn povere schoolprestaties en zijn moeizame relatie met Gent, de stad waar hij nog elk jaar tijdens de Gentse Feesten wordt uitgejouwd. Uiteindelijk werd het gewicht van de rijksappel hem zelfs mentaal te veel. Uitgeblust en met trillende benen deed hij afstand van zijn troon ten voordele van zoonlief Filips II, die het bestuur van onze contreien al snel verknoeide en de dramatische scheiding van de Nederlanden uitlokte.
Karel blijft daardoor een fascinerende figuur: een briljante strateeg met grote zwaktes, merkwaardige eigenaardigheden en een leven dat soms leest als een avonturenroman. Van zo’n man krijg je eigenlijk nooit genoeg. Wie Karel nog niet kent, vindt in dit boek een uitstekende kennismaking. En mocht je je tijdens het lezen toch even vervelen, snuister dan eens in een oude kast. Je weet maar nooit wat je vindt.
