Lees en bevrijd uzelf!

Het universum, de aarde en de mens zijn per toeval ontstaan en het leven heeft geen grote betekenis. Dat weten we allemaal. Toch wist Sarah Alam Malik, deeltjesfysicus en expert donkere materie, met 'Een korte geschiedenis van het universum' een prachtig boek te schrijven over dat zinloze universum en onze nutteloze plek daarin.

Het heelal is 13,6 miljard jaar oud, dus een 'korte geschiedenis' neerpennen lijkt een onmogelijke opdracht, maar Malik is er wonderwel in geslaagd. Ze start bij de grootsheid van het heelal waar de mens al eeuwen zijn plaats in aan het zoeken is. Van de Babyloniërs via de Grieken tot Copernicus, Kepler en Newton: langzaamaan verloor de aarde haar plaats in het midden van ons universum en viel de mens van zijn kosmische voetstuk. Het is ontzettend mooi beschreven.

Daarna duikt ze de wereld van het allerkleinste in, over hoe de relativiteitstheorie en de kwantummechanica onze klassieke natuurkunde aan stukken geslagen hebben. Tijd is relatief en zekerheid bestaat niet meer. Het raderwerk van het universum draait op quarks, muonen en het higgsboson. Net wanneer je het allemaal begrijpt ontdek je dat we slechts vijf procent van het heelal echt zien en begrijpen, want van donkere materie en donkere energie snappen we nog zo goed als niets. Je gaat ervan duizelen.

Eindigen doet Malik met de grootste vraag van deze tijd: is er nog meer leven in de kosmos? Om die vraag te beantwoorden staat ze uitvoerig stil bij wat leven eigenlijk is en hoe het op aarde volledig toevallig is ontstaan. De argeloze lezer zou op dat punt in tranen kunnen uitbarsten bij het besef dat het leven geen enkele zin blijkt te hebben. Toevallig ontstaan op een toevallige plek. Toch schuilt er net schoonheid in die vaststelling. Als het universum geen plan met ons heeft, hoeven we ook geen kosmische opdracht te vervullen. We zijn vrij om ons leven zelf vorm te geven en van betekenis te voorzien. Lees en bevrijd uzelf!