Om niet te vergeten: het verhaal van Marjane Satrapi
Enkele dagen geleden haalde ik 'Persepolis' uit de boekenkast met het plan om voor het eerst over een graphic novel te schrijven voor 'Brugge Leest'. Ik kocht Persepolis in 2007, het jaar waarin de wereld de gelijknamige animatiefilm ontdekte. Het was vooral het boek, een compilatie van vier afzonderlijk verschenen verhalen, dat diepe indruk op me maakte. Ik bleef het herlezen.
Gisteren zag mijn vriend het boek op tafel liggen. Hij dacht dat ik het tevoorschijn had gehaald naar aanleiding van het overlijden van Marjane Satrapi. Mijn leeftijdsgenote -ze werd 56- bleek gisteren (op 4 juni 2026) gestorven te zijn in Frankrijk. Onder andere met Persepolis schreef zij geschiedenis. Hoewel deze graphic novel blijkbaar als fictie beschouwd wordt, is het zonder twijfel een autobiografie, recht uit een Iraans leven gegrepen.
Satrapi groeide op in Teheran. Haar jeugd speelde zich af tegen de achtergrond van de Iraanse Revolutie, de opkomst van de Islamitische Republiek en de daarop volgende repressie. Die zware geschiedenis beschreef ze in Persepolis op een heel bijzondere manier. Het meisje Marji, geboren in een intellectueel en progressief gezin, staat voor Marjane zelf. Terwijl ze over de ingrijpende veranderingen in Iran vertelt, komen ook haar eigen familiegeschiedenis en verhaal naar voren. Ze vertelt over de zich herhalende gruwel, naast de 'gewone' dagdagelijkse dingen. En dat is wat Persepolis zo goed maakt. Er is herkenning, menselijkheid en ook veel humor.
Ik herinner me nog levendig hoe ik als kind naar berichten over Iran keek op tv. Ik griezelde bij het zien van de angstwekkende beelden en was zwaar onder de indruk van de verschijning van de ayatollahs. Iran verdween daarna zelden uit de actualiteit. Het is dankzij Marjane Satrapi, met haar rauwe zwart-wit tekeningen, dat ik me echt kon voorstellen hoe het is om er te leven én er te moeten vertrekken. Ze is onvergetelijk.
