Petronilla zoekt eigenzinnig haar weg en haar liefde in de woelige 18e eeuw in Brugge
Petronilla Van Outryve is een historische figuur die leeft in de tweede helft van de 18e eeuw. Haar vader sterft vroeg en haar moeder ontvlucht de armoede in Damme door naar Brugge te gaan, waar twee rijke schoonbroers wonen. Daar voelt Petronilla zich goed, omringd door boeken. Zo ontdekt ze de verlichtingstheorieën en ook Rousseau, die haar leert dat alle mensen gelijk zijn.
In haar omgeving ziet ze hoe het huispersoneel behandeld wordt. De wereld zit niet eerlijk in elkaar, vindt ze. Die gedachte zal in de rest van haar leven een belangrijke leidraad zijn.
Als meisje uit de gegoede klasse moet ze zich gedragen, maar daar wil Petronilla zich niet altijd aan houden. Dus als ze in het buitenverblijf van haar ooms de kans ziet om ook te zwemmen, net zoals haar broers, twijfelt ze niet. Dit is vrijheid! Tot ineens een koets stopt. De vicaris-generaal Maxim De Schrijver buldert dat het een schande is wat ze doet, de bisschop zal haar wel gepast straffen. Maar onderweg ziet De Schrijver zijn kans en randt haar aan. Petronilla zweert dat ze zich ooit op hem zal wreken.
Door die ervaring wil ze weten hoe dat nu zit met mannen en vrouwen. Ze vraagt aan Medaer, haar huisknecht, om boeken te zoeken die uitleggen welk fysiek verschil er is, want ze wil vroedvrouw worden, zegt ze. Zo begint ze aan haar verzameling erotische boeken.
Op een dag gaat ze naar de markt waar op een schavot de geseling van mannen en vrouwen te zien is. Ze moet de jonge Valentin Jacoby meetronen. Een les om hem op het rechte pad te houden, vindt zijn vader. Petronilla legt hem uit dat die mannen en vrouwen arm zijn en gestraft worden omdat ze reageerden op de hoge graanprijzen. Zij voelt zich bijna schuldig dat zij onlangs tot de adel is gaan behoren. De adel die macht heeft.
Als ze vijfentwintig jaar is trouwt ze met Philippe de Stappens. Ze krijgen een zoon, Philippe. Negen jaar later scheiden ze. Ze komt weer in contact met Valentin want zijn zusje is haar metekind.
Valentin gaat niet meer weg uit haar leven. Hij is eerlijk, spontaan, mooi. En hij zet zich in voor de patriottische beweging. Dit alles kan Petronilla erg bekoren, ze worden minnaars, ondanks het grote verschil in leeftijd.
Maar het is een woelige tijd en vooral Valentin wordt meegesleept en gaat vechten. Petronilla kan alleen nog van hem dromen.
Het verhaal loopt langs de verschillende periodes, die elkaar snel afwisselen. Oostenrijks bewind, Brabantse omwenteling, weer Oostenrijks bewind, Frans bewind, Oostenrijks bewind, weer Frans bewind en dan de Hollandse periode …Petronilla en Valentin leren zich aanpassen aan elke periode, zonder hun eigenheid te verliezen. En die is vooral gebaseerd op de Franse revolutie waar zij achter stonden.
Dit historisch verhaal over een Brugse vrouw die daar niet alleen een straat met haar naam heeft, maar van wie je nog heel wat sporen vindt in Brugge en omgeving is een aanrader.
Omwille van haar doortastend karakter en haar felle liefde voor de jonge Valentin, maar ook door de manier waarop de auteur de tijd waarin ze leeft en haar weg zoekt levendig beschrijft.
Lieve Hoet
