Authenticiteit hoeft geen opsmuk

“Spullen zijn eerlijker dan mensen”

Deze eenvoudige, maar treffende uitspraak vormt een duidelijk antwoord op hoe we in onze maatschappij definitie geven aan ‘betekenis’.

Met Sprokkelaars levert Mira Aluç een debuut af dat geen grote gebaren nodig heeft om indruk te maken: het is een liefdevol verhaal dat trefzeker scoort. In heldere, ongekunstelde taal laat Aluç zien hoe het verzamelen van spullen een manier kan zijn om betekenis bijeen te sprokkelen in een wereld die die niet vanzelf aanreikt. Spullen verraden misschien wel hoe rijk iemand is, maar ze zeggen niets over het feit of iemand een goed of slecht mens is.

“Als hadden komt, is hebben te laat”

Dat is wat Jong in Sprokkelaars in een impuls beslist. Pas afgestudeerd gaat deze jongeman, niet goed wetend wat te doen met zijn diploma, bij zijn oom in een partijloods werken. De loods is gelegen op een industrieterrein, een levende microkosmos met eigen wetten en afspraken. Eerst is hij er een buitenstaander maar gaandeweg wordt hij gezien als ‘een van hen’. Tussen dozen vol afgeprijsde kerstversiering in de zomer, een opblaasbaar zwembad in de winter, bijna verlopen marshmallows en vergeten prullaria zoekt hij houvast zodat zijn leven een betekenis heeft. De loods is geen louter decor, maar als het ware een levendig toevluchtsoord voor spullen én mensen die door de samenleving zijn afgedankt. Ook de klanten in de loods kunnen even het gevoel hebben dat ze winnen en niet behoren tot de verliezers in deze maatschappij. Tussen de spullen liggen de levenslessen voor het grijpen, en wel de belangrijkste dat je altijd een keuze kan maken.

“Verzamelen was grip voor de griplozen, een traptrede boven niets”

Hiermee raakt Aluç de kern van de roman: we sprokkelen allemaal een bestaansreden bijeen – in relaties, voorwerpen, herinneringen – en daarin geven we betekenis aan ons leven. En dit doen we met trots.

De kracht van het verhaal schuilt in de ogenschijnlijke eenvoud. Er lijkt weinig te gebeuren, maar tussen de regels door ontvouwt zich een wereld van verlangen, schaamte, en kwetsbare menselijkheid. Aluç kijkt aandachtig, zonder te veroordelen. Ze maakt alles voor de lezer opvallend tastbaar; je staat bijna zelf in de overvolle gang vol afgedankte spullen. Ze laat zien hoe mensen houvast zoeken op plekken waar niemand kijkt, en hoe zelfs het alledaagse – een doos, een rasp, een gesprek – onverwacht troost kan bieden.

Het is een minimalistische roman over het verlangen om gezien te worden, maar net zo goed over leren kijken: naar anderen, naar de omgeving, naar jezelf. Respect vormt de stille onderstroom.

Een veelbelovend debuut dat laat zien hoeveel kracht er schuilt in oprechtheid.