Een heerlijk proza en taalspel leiden je door een zoektocht naar wat authenticiteit betekent.

‘Twee haantjes tegenover elkaar, Frankrijk tegen Engeland. Ze denken dat het eiland van hen is.’

‘Dat is toch niks nieuws?’

De kolonie van Audrey Magee vertelt over identiteit, taal en de manier waarop mensen naar een andere cultuur kijken. Die combinatie boeit en is meteen ook een van de grootste krachten van het boek.

In deze literaire historische roman komen in 1979 twee buitenstaanders aan op een afgelegen Iers eiland. De Engelse schilder Lloyd wil er het ongerepte landschap schilderen en inspiratie opdoen. De Franse taalkundige Masson onderzoekt er de zuivere maar verdwijnende, échte Ierse taal, het Gaelic. Zowel Lloyd als Masson is op zoek naar wat op het eiland nog aanwezig lijkt te zijn: authenticiteit. Maar net door hun aanwezigheid beïnvloeden deze heren het eiland en zijn bewoners.

Op het eiland leven drie generaties vrouwen, elk met hun eigen verlangens en ideeën over hoe het leven op het afgezonderd eiland verder moet. Het harde vissersbestaan heeft hun leven getekend en is nog moeilijk vol te houden. De vijftienjarige zoon James wil die lijn in elk geval niet verder zetten en droomt ervan zijn eigen koers te varen. Verschillende visies botsen, maar ze hebben één ding gemeen: elk van hen is nieuwsgierig naar wat beide heren komen doen. Zo werken ze, al dan niet bewust, mee aan het beïnvloeden van hun waarden, gevoelens en gedachten over het eilandleven.

De auteur, die trouwens ook journaliste is, slaagt er op slimme manier in om de tijdsgeest te laten insijpelen. Regelmatig wisselt ze het verhaal af met een droog verslag over de aanslagen tijdens de bloedige conflicten in Noord-Ierland. Ook dit nieuws bereikt de eilanders en laat hen niet onberoerd.

Magee laat zien dat kolonialisme niet alleen draait om macht over land, maar ook om het toe-eigenen van taal, cultuur en verhalen. Lloyd en Masson zijn daarin opvallend gelijk. De één wil het eiland in zijn schilderijen vastleggen, de ander wil de taal bewaren en bestuderen. Hun bedoelingen lijken oprecht, maar toch gebruiken ze de eilandbewoners voor hun eigen doelen. Zeker Masson blijkt minder belangeloos dan hij zelf denkt. Wanneer hij als linguïst kan vaststellen dat de interviews met de oude Bean Uí Fhloinn zijn onderzoek “op geen enkele manier” ondermijnen, wordt duidelijk dat hij haar vooral als onderzoeksobject ziet.

Ook James laat zien hoe ingewikkeld die verhouding tussen buitenstaander en eilandbewoner is. De eigenwijze vijftienjarige blijkt een natuurlijk schilderstalent. Dit schilderstalent en de beloftes van Lloyd vormen zijn ticket naar het vasteland. Lloyd prijst James om zijn talent, maar kan hij Lloyd wel vertrouwen?

Qua stijl is het bijzonder knap hoe Magee de vorm van de tekst gebruikt om Lloyd en Masson te typeren. Lloyd denkt als schilder in korte, ritmische en bijna poëtische zinnen. Masson, de taalkundige, krijgt juist lange, meanderende zinnen. Ook de dialogen zijn heerlijk om te lezen: er zit veel taalspel en droge humor in, waardoor een verhaal dat eigenlijk zwaar is toch licht blijft. Een oprecht compliment voor de vertaler is op zijn plaats. Lloyd is bovendien regelmatig heerlijk knullig en onwetend. Zijn reactie op het lokale eten – “hij slikte en kokhalsde discreet, keurig, goed bezig Lloyd” – is daar een mooi voorbeeld van.

Sommigen kunnen het als een minpunt zien dat het verhaal soms traag verloopt weinig spectaculaire gebeurtenissen. Wie op zoek is naar plottwists en snelheid, kan hierdoor teleurgesteld zijn.

Toch is De kolonie een geslaagde roman, net omdat Magee moeilijke thema’s niet zwaar of belerend behandelt. Ze toont hoe zowel buitenstaanders als eilandbewoners op zoek zijn naar bevestiging dat hun leven betekenis heeft. Misschien is dat uiteindelijk wat mensen altijd doen: zoeken naar de zin van het leven.

De Kolonie onderzoekt kritisch wat authenticiteit betekent in continu veranderende maatschappij. De auteur én vertaler leveren een meesterwerk af dankzij hun prachtige schrijfstijl en heerlijke taalspel.